1 - حمل اولى ذاتى : و اين حمل از قيام شىء به نفس با نوعى تعمل و تأمل عقلى پديد مىآيد ، مانند قيام انسان به خود ( الانسان ، انسان ) . 2 - حمل شايع صناعى : و اين حمل از قيام عرض به معروض خود ( و آنچه در حكم آن است ) بدست مىآيد . 3 - حمل حقيقه و رقيقه : اين حمل نتيجهء قيام شىء به علل وجود خود و به عبارت ديگر قيام مرتبه ناقص وجود به مرتبه كامل آن مىباشد . قسم اخير كاربرد منطقى ندارد ، و مختص به حكيم و فيلسوف است . هوهويت اعم از قضيه و حمل است : نكته ديگرى كه از بحثهاى پيشين بدست مىآيد اين است كه ، هوهويت اعم از قضيه و حمل است ، زيرا هوهويت كه همان قيام و تعلق موجودى به ديگرى است اختصاص به مفاهيم ذهنى ندارد ، بلكه در واقعيت خارجى هم جارى است ، ولى قضيه و حمل كه مشتمل بر تصديق است جز در ذهن تحقق نمىيابد « 1 » . * * *

--> ( 1 ) اسفار ، ج 2 ، ص 94 - 93 نهاية الحكمه مرحله هفتم ، فصل سوم .